5 phút đọc
4/10/2023
Việt Nam có nguy cơ cao xâm nhập bại liệt hoang dại
Trong kỳ họp tháng 11/2022, Ủy ban xác nhận thanh toán bại liệt của Tổ chức Y tế thế giới khu vực Tây Thái Bình Dương đã xếp loại Việt Nam từ nhóm các quốc gia nguy cơ thấp sang nhóm các quốc gia có nguy cơ cao xâm nhập bại liệt hoang dại hoặc xuất hiện các ca bại liệt do vi rút biến đổi di truyền.
Tóm tắt chuyện diễn viên Ngọc Lan “tố” bị lừa tiền bảo hiểm nhân thọ
Với bối cảnh tỷ lệ tiêm vaccine bại liệt giảm do dịch COVID-19, thế giới đã ghi nhận trường hợp vi rút bại liệt hoang dại từ các nước lưu hành lây lan sang quốc gia đã thanh toán bại liệt.
Ủy ban khuyến cáo Việt Nam cần khẩn trương khôi phục được tỷ lệ tiêm chủng các vaccine trong Chương trình Tiêm chủng mở rộng, đặc biệt là vaccine bại liệt, sởi, rubella. Đồng thời triển khai các hoạt động tiêm chủng bù mũi, tiêm bổ sung cho đối tượng vùng nguy cơ cao.
Ngày 27/02/2023, WHO và Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc tại Việt Nam đã có thư gửi Chương trình Tiêm chủng mở rộng đề nghị tăng cường các hoạt động tiêm bù mũi vaccine bại liệt cho trẻ chưa được tiêm chủng hoặc chưa tiêm chủng đủ mũi năm 2021 và 2022 nhằm tạo miễn dịch đầy đủ trước nguy cơ cao dịch bệnh xâm nhập vào Việt Nam.
Trước tình hình trên, Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương, cơ quan trực thuộc Bộ Y tế đã gửi văn bản đến các địa phương về việc tiêm vaccine IPV (phòng bại liệt) cho trẻ sinh năm 2021 - 2022.
Theo Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương, trong giai đoạn 2021 - 2022, do ảnh hưởng của dịch COVID-19, cả nước thực hiện giãn cách xã hội. Nhiều địa phương đã phải tạm dừng triển khai tiêm chủng thường xuyên, dẫn đến tỷ lệ tiêm chủng nhiều loại vaccine ở mức thấp nhất trong vòng 20 năm qua.
Trong đó, tỷ lệ uống vaccine bOPV (vaccine phòng bại liệt đường uống) và tiêm IPV của năm 2021 chỉ đạt 69,4% và 80,4%; năm 2022 đạt 70,1% và 89,2%. Tỷ lệ tiêm IPV mũi 2 chỉ đạt 73%, dẫn đến nhu cầu sử dụng các vaccine này giảm so với kế hoạch, tăng số lượng tồn vaccine IPV hạn sử dụng ngắn tại các tuyến.
Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương cho biết trước đó ngày 21/12/2022, Viện đã có văn bản đề nghị rà soát và đề xuất đối tượng, nhu cầu vaccine IPV để triển khai tiêm bổ sung cho trẻ sinh năm 2021 và 2022 chưa tiêm đủ 2 mũi có thành phần bại liệt. Số vaccine IPV hiện có hoàn toàn đáp ứng đủ nhu cầu triển khai của các tỉnh, thành phố.
Nhằm duy trì thành quả thanh toán bệnh bại liệt tại Việt Nam phù hợp chiến lược của WHO khu vực Tây Thái Bình Dương và để sử dụng hiệu quả số vaccine IPV do GAVI viện trợ, Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương, Chương trình Tiêm chủng mở rộng đề nghị các tỉnh, thành phố tổ chức tiêm vaccine IPV cho trẻ chưa tiêm đủ 2 mũi vaccine có thành phần bại liệt. Cụ thể:
- Đối tượng: Trẻ em sinh trong năm 2021 và 2022.
- Thời gian tiêm: Quý II/2023.
- Nguồn vaccine do GAVI viện trợ. Vật tư tiêm chủng bao gồm bơm kim tiêm và hộp an toàn đã được phân bổ đến các tỉnh.
Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương nhấn mạnh: Để chủ động bảo vệ thành quả thanh toán bệnh bại liệt và sử dụng hiệu quả vaccine, Viện đề nghị Trung tâm Kiểm soát bệnh tật các tỉnh, thành phố khẩn trương triển khai thực hiện hoạt động tiêm vaccine IPV cho trẻ em theo kế hoạch.
Vi rút Polio là tác nhân gây bệnh bại liệt. Nguồn ảnh: Getty Images.
Định nghĩa ca bệnh bại liệt
Bệnh bại liệt (Poliomyelitis) là một bệnh nhiễm vi rút cấp tính lây truyền theo đường tiêu hóa do vi rút Polio (Poliovirus) gây nên, có thể lan truyền thành dịch.
Bệnh được nhận biết qua biểu hiện của hội chứng liệt mềm cấp. Vi rút Polio sau khi vào cơ thể sẽ đến hạch bạch huyết, tại đây một số ít vi rút Polio xâm nhập vào hệ thống thần kinh trung ương gây tổn thương ở các tế bào sừng trước tủy sống và tế bào thần kinh vận động của vỏ não.
Biểu hiện lâm sàng:
+ Thể liệt mềm cấp điển hình: chiếm 1% với các triệu chứng sốt, chán ăn, nhức đầu, buồn nôn, đau cơ các chi, gáy và lưng, dần dần mất vận động dẫn đến liệt không đối xứng. Mức độ liệt tối đa là liệt tủy sống, liệt hành tủy dẫn đến suy hô hấp và tử vong. Liệt ở chi, không hồi phục làm bệnh nhân khó vận động hoặc mất vận động.
+ Thể viêm màng não vô khuẩn: Sốt, nhức đầu, đau cơ, cứng gáy.
+ Thể nhẹ: Sốt, khó ngủ, nhức đầu, buồn nôn, nôn, táo bón, có thể phục hồi trong vài ngày.
+ Thể ẩn, không rõ triệu chứng là thể thường gặp, song thể nhẹ có thể biến chuyển sang nặng.
Các biện pháp chống dịch
- Biện pháp dự phòng: Tuyên truyền giáo dục cộng đồng giữ vệ sinh chung, cũng như vệ sinh cá nhân; Chủ động phòng bệnh bằng cách tiêm vaccine.
- Biện pháp chống dịch: Tổ chức hệ thống giám sát dịch tễ và báo cáo; Tổ chức thu dung bệnh nhân, điều trị và xử lý môi trường.
- Kiểm dịch y tế biên giới.
Nguồn: Báo Sức khỏe và Đời sống, Cục Y tế dự phòng.